Odra kojarzona jest przede wszystkim z chorobą wieku dziecięcego, ale mogą zachorować na nią również dorośli. Szczególnej uwagi wymaga odra w ciąży, ponieważ u ciężarnych zakażenie może mieć cięższy przebieg i zwiększać ryzyko powikłań. Jak można zarazić się odrą, po czym rozpoznać chorobę i czy wirus odry zagraża płodowi? Wyjaśniamy także, na czym polega leczenie odry i co zrobić w przypadku kontaktu z osobą chorą.
Czym jest odra i jak można zarazić się odrą?
Odra to wysoce zaraźliwa choroba wywoływana przez wirus odry. Jest to choroba zakaźna układu oddechowego, która przenosi się przede wszystkim drogą kropelkową oraz przez kontakt z wydzielinami osoby chorej. Wirus rozprzestrzenia się wyjątkowo łatwo, dlatego u osób niezaszczepionych kontakt z chorym wiąże się z bardzo wysokim ryzykiem zakażenia.
Osoba chora może zakażać już kilka dni przed wystąpieniem wysypki i przez około 4 dni po jej pojawieniu się. Z tego względu rozprzestrzenianie się tej choroby trudno zahamować wśród osób, które nie mają odporności.
Choć dawniej odra była powszechnie określana chorobą wieku dziecięcego, występuje także jako odra u dorosłych. Zachorować może osoba, która nie przebyła choroby i nie uzyskała odporności dzięki szczepieniom przeciw odrze. Dla przyszłych mam szczególnie ważne jest więc ustalenie odporności jeszcze przed zajściem w ciążę.
Odra w ciąży – objawy, na które trzeba zwrócić uwagę
Odra – objawy początkowo może przypominać infekcję dróg oddechowych. Pojawia się wysoka gorączka, suchy kaszel, katar, zapalenie spojówek i wyraźne osłabienie. Charakterystycznym symptomem są plamki Koplika widoczne na błonie śluzowej policzków. Następnie rozwija się charakterystyczna wysypka, która zwykle zaczyna się na twarzy, w okolicy linii włosów, a później obejmuje tułów i kończyny.
Odra w ciąży – objawy daje zasadniczo takie same jak u innych dorosłych, jednak choroba może mieć cięższy przebieg. Jeśli kobieta zauważy podobne symptomy po kontakcie z osobą chorą, powinna jak najszybciej telefonicznie skonsultować się z lekarzem i poinformować o podejrzeniu odry przed osobistym zgłoszeniem się do placówki. Ze względu na bardzo wysoką zakaźność pozwala to ograniczyć narażenie innych pacjentów.
Czy odra jest niebezpieczna w ciąży? Możliwe powikłania
Odra jest szczególnie niebezpieczna dla osób dorosłych, a u kobiet w ciąży może wiązać się z większym ryzykiem ciężkiego przebiegu. Do poważnych powikłań należy przede wszystkim zapalenie płuc, które może wymagać hospitalizacji. Rzadziej występują zapalenie mózgu czy zapalenie ucha środkowego. Ryzyko ciężkich powikłań jest większe także u osób z obniżoną odpornością.
Odra w ciąży może wpływać również na jej przebieg. Dane wskazują na zwiększone ryzyko poronienia, porodu przedwczesnego oraz urodzenia dziecka z niską masą urodzeniową. W przeciwieństwie do różyczki zakażenie wirusem odry nie jest jednak uznawane za typową przyczynę wad wrodzonych płodu. Każde zachorowanie ciężarnej wymaga oceny lekarskiej i odpowiedniego nadzoru, ponieważ przebieg choroby może różnić się u poszczególnych pacjentek.
Leczenie odry w ciąży – na czym polega?
Nie istnieje swoiste leczenie przeciwwirusowe, które rutynowo eliminowałoby wirus odry. Leczenie odry jest przede wszystkim objawowe i obejmuje odpoczynek, odpowiednie nawodnienie oraz bezpieczne dla ciężarnej leczenie gorączki i innych dolegliwości zgodnie z zaleceniami lekarza. Przy ciężkim przebiegu lub wystąpieniu powikłań może być konieczne leczenie szpitalne.
Diagnostyka i leczenie odry powinny odbywać się pod kontrolą lekarza. Rozpoznanie opiera się na objawach klinicznych, wywiadzie dotyczącym możliwego narażenia oraz odpowiednich badaniach laboratoryjnych. Kobieta w ciąży nie powinna samodzielnie zgłaszać się do poczekalni przychodni z podejrzeniem odry. Najpierw należy skontaktować się telefonicznie z placówką i poinformować o objawach oraz możliwości zakażenia wirusem odry, aby ograniczyć narażenie innych osób.
Zobacz również: Biegunka w ciąży: https://niebieskiepudelko.pl/biegunka-w-ciazy-przyczyny-objawy-i-leczenie/
Szczepienia ochronne przeciwko odrze – czy można zaszczepić się w ciąży?
Najskuteczniejszą metodą zapobiegania odrze są szczepienia ochronne. W Polsce stosowana jest skojarzona szczepionka MMR przeciw odrze, śwince i różyczce. Pełny schemat obejmuje dwie dawki szczepionki, które zapewniają bardzo wysoką ochronę przed zachorowaniem. Preparat zawiera żywe, osłabione wirusy, dlatego podanie szczepionki MMR jest przeciwwskazane w czasie ciąży.
Kobieta planująca ciążę, która nie wie, czy była szczepiona przeciwko odrze, może sprawdzić dokumentację szczepień i skonsultować się z lekarzem. Jeśli konieczne jest szczepienie, należy wykonać je przed zajściem w ciążę i odczekać co najmniej miesiąc przed rozpoczęciem starań. Przypadkowe zaszczepienie MMR we wczesnej ciąży nie jest natomiast wskazaniem do jej przerwania. Szczepienie można również uzupełnić po porodzie, także podczas karmienia piersią.
Kontakt z odrą w ciąży – co powinna zrobić ciężarna?
W przypadku kontaktu z osobą chorą na odrę ciężarna powinna możliwie szybko skontaktować się z lekarzem, zwłaszcza jeśli nie była szczepiona, nie chorowała wcześniej lub nie zna swojego statusu odporności. Nie należy czekać na objawy odry, ponieważ po ekspozycji istnieją ograniczone czasowo możliwości profilaktyki. Lekarz może zlecić oznaczenie przeciwciał i na tej podstawie ocenić odporność.
Ponieważ ciężarnej nie można zaszczepić MMR, u podatnych na zakażenie kobiet po istotnej ekspozycji może być wskazane podanie immunoglobuliny, najlepiej jak najszybciej i nie później niż 6 dni od kontaktu. Takie postępowanie zawsze ustala lekarz. W razie pojawienia się gorączki, kaszlu lub wysypki trzeba ponownie skontaktować się z placówką telefonicznie i poinformować o kontakcie z odrą oraz ciąży.
FAQ
Czy odra jest niebezpieczna w ciąży?
Tak, odra w ciąży może mieć cięższy przebieg i zwiększać ryzyko m.in. zapalenia płuc, hospitalizacji, poronienia oraz porodu przedwczesnego.
Co się stanie, jeśli zachoruję na odrę w czasie ciąży?
Zachorowanie na odrę wymaga kontaktu z lekarzem i monitorowania ciąży, ponieważ wiąże się ze zwiększonym ryzykiem powikłań u ciężarnej i niekorzystnego przebiegu ciąży.
Czy odra jest niebezpieczna?
Tak, odra jest wysoce zakaźną chorobą, która może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak zapalenie płuc czy zapalenie mózgu.
Czy wirus ospy jest niebezpieczny w ciąży?
Tak, ospa wietrzna w ciąży może być niebezpieczna dla matki i płodu, a stopień ryzyka zależy m.in. od etapu ciąży, w którym doszło do zakażenia.
Bibliografia:
Pmc.ncbi.nlm.nih.gov, https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4552307/
Pregnancybirthbaby.org.au, https://www.pregnancybirthbaby.org.au/pregnancy/health-conditions-and-complications/measles-and-pregnancy
Smfm.org, https://www.smfm.org/measles
Tagi: odra w ciąży, powikłania w ciąży, wirus odry
Dodaj komentarz