Majówka, rodzinne spotkania czy letni weekend przy grillu często rodzą pytanie, czy kobieta w ciąży może sięgać po grillowane potrawy. Dobra wiadomość jest taka, że przyszła mama nie musi całkowicie z nich rezygnować. Warto jednak wiedzieć, które produkty są bezpieczne, jak je odpowiednio przygotować i czego lepiej unikać. Dzięki kilku prostym zasadom grillowanie może być smacznym elementem diety również w czasie ciąży.
Dlaczego grill w ciąży budzi wątpliwości?
Tradycyjne grillowanie na węglu drzewnym wiąże się z działaniem bardzo wysokiej temperatury, obecnością dymu oraz bezpośrednim kontaktem żywności z ogniem. To właśnie w takich warunkach mogą powstawać związki chemiczne, których nadmierne spożywanie nie jest korzystne dla zdrowia.
Podczas grillowania mogą tworzyć się między innymi:
- wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne (WWA) – powstają, gdy tłuszcz skapuje na rozżarzony węgiel, a dym osadza się na powierzchni potraw;
- heterocykliczne aminy aromatyczne (HAA) – tworzą się podczas obróbki mięsa w bardzo wysokiej temperaturze;
- nitrozaminy – mogą występować w produktach peklowanych i wędzonych, takich jak niektóre kiełbasy;
- akryloamid – powstaje głównie w produktach bogatych w skrobię poddawanych intensywnej obróbce termicznej;
- produkty utleniania tłuszczów, w tym nadtlenki lipidowe.
Część z tych substancji wykazuje działanie rakotwórcze lub mutagenne w badaniach laboratoryjnych, dlatego ich spożycie warto ograniczać – nie tylko w ciąży. Nie oznacza to jednak, że grillowane potrawy są całkowicie zakazane. Znacznie większe znaczenie ma sposób ich przygotowania niż samo grillowanie.
Zobacz również: Czy można jeść owoce morza w ciąży? https://niebieskiepudelko.pl/czy-mozna-jesc-owoce-morza-w-ciazy/
Dawka czyni substancję trucizną – o co chodzi?
Słynna zasada Paracelsusa, że „dawka czyni substancję trucizną”, dobrze oddaje sytuację dotyczącą grillowanych potraw. Okazjonalne zjedzenie dobrze przygotowanego posiłku z grilla przez zdrową kobietę w ciąży nie stanowi istotnego zagrożenia. Problem pojawia się wtedy, gdy mocno przypalone, tłuste potrawy pojawiają się w jadłospisie regularnie.
Badania pokazują, że odpowiednie przygotowanie mięsa oraz wybór właściwej metody grillowania mogą nawet kilkudziesięciokrotnie ograniczyć powstawanie niektórych szkodliwych związków w porównaniu z tradycyjnym grillowaniem nad otwartym ogniem. Dlatego zamiast całkowicie rezygnować z grilla, lepiej zadbać o bezpieczniejsze przygotowanie potraw.
Jak grillować bezpieczniej w ciąży?
Kilka prostych zasad pozwala znacząco zmniejszyć ilość niekorzystnych związków powstających podczas grillowania.
Marynuj mięso
Marynata przygotowana z ziół, czosnku, soku z cytryny lub niewielkiej ilości octu może ograniczać powstawanie heterocyklicznych amin aromatycznych. Dodatkowo poprawia smak mięsa i może skrócić czas jego obróbki termicznej.
Korzystaj z tacki grillowej lub grillowania pośredniego
Grillowanie na metalowej tacce lub w strefie pośredniego ciepła ogranicza kontakt tłuszczu z rozżarzonym węglem. Dzięki temu powstaje mniej wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych, a potrawy rzadziej ulegają przypaleniu.
Wybieraj chude mięso
Wysoka zawartość tłuszczu sprzyja powstawaniu dymu i szkodliwych związków. Zdecydowanie lepszym wyborem będą pierś z kurczaka, filet z indyka lub chude ryby niż tłusta karkówka czy kiełbasa.
Grill elektryczny to dobra alternatywa
Korzystając z grilla elektrycznego, unika się bezpośredniego kontaktu potraw z płomieniem i ogranicza ilość dymu. To rozwiązanie pozwala zmniejszyć powstawanie wielu niepożądanych związków chemicznych, dlatego jest dobrym wyborem również dla kobiet w ciąży.
Unikaj przypalania
Najwięcej szkodliwych substancji znajduje się w mocno zwęglonych fragmentach mięsa. Jeśli potrawa się przypali, najlepiej odciąć sczerniałe kawałki.
Dodawaj dużo warzyw
Świeże warzywa są bogate w błonnik, witaminy i przeciwutleniacze. Nie neutralizują szkodliwych związków powstających podczas grillowania, ale stanowią wartościowy element zdrowej diety i powinny zajmować znaczną część talerza.
Jakie potrawy z grilla są zakazane w ciąży?
Choć grillowane potrawy mogą znaleźć się w diecie przyszłej mamy, niektórych produktów i sposobów ich przygotowania lepiej unikać. Dzięki temu można ograniczyć ryzyko zakażeń pokarmowych oraz spożycia niekorzystnych związków powstających podczas grillowania.
Niedopieczone lub surowe mięso
Mięso podawane z grilla powinno być całkowicie dopieczone. Różowy środek lub krwisty sok mogą świadczyć o niedostatecznej obróbce termicznej, co zwiększa ryzyko zakażenia bakteriami, takimi jak Salmonella czy Listeria monocytogenes, a także pasożytami, m.in. Toxoplasma gondii. W ciąży warto wybierać wyłącznie dobrze wysmażone lub upieczone mięso.
Sery pleśniowe i produkty z niepasteryzowanego mleka
Podczas spotkań przy grillu często na stole pojawiają się deski serów. Kobiety w ciąży powinny jednak unikać serów pleśniowych oraz produktów przygotowanych z niepasteryzowanego mleka, ponieważ mogą one być źródłem bakterii Listeria. Bezpiecznym wyborem są sery z mleka pasteryzowanego, w tym klasyczne sery żółte czy halloumi.
Peklowane kiełbasy i wędliny
Kiełbasy oraz inne produkty peklowane mogą zawierać azotyny, z których podczas grillowania mogą powstawać nitrozaminy. Dodatkowo są zwykle bogate w sól i tłuszcz. Nie oznacza to, że należy całkowicie z nich zrezygnować, jednak odradza się ich częste spożywanie, szczególnie w czasie ciąży.
Mocno przypalone potrawy
Zwęglone fragmenty mięsa czy warzyw zawierają największe ilości wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych oraz heterocyklicznych amin aromatycznych. Tych fragmentów należy się wystrzegać niezależnie od tego, czy jesteś w ciąży.
Co można jeść z grilla w ciąży?
Dieta kobiety ciężarnej może być urozmaicona również podczas sezonu grillowego. Warto jednak wybierać produkty, które są odpowiednio przygotowane i mają wysoką wartość odżywczą.
Dobrym wyborem będą:
- pierś z kurczaka lub indyka – dokładnie upieczona, najlepiej wcześniej zamarynowana w ziołach;
- ryby, np. łosoś, dorsz czy pstrąg, grillowane na tacce lub w papierze do pieczenia;
- warzywa, takie jak cukinia, papryka, bakłażan, cebula, kukurydza czy szparagi;
- pieczarki i inne grzyby hodowlane, które po odpowiedniej obróbce termicznej mogą być elementem grillowego posiłku, choć ze względu na ich ciężkostrawność warto zachować umiar;
- sery z mleka pasteryzowanego, np. halloumi lub klasyczny ser żółty przeznaczony do grillowania.
Grillowany posiłek warto uzupełnić dużą porcją świeżych warzyw, pełnoziarnistym pieczywem oraz wodą do picia. Dzięki temu będzie bardziej wartościowy i sycący.
Na talerzu kobiety w ciąży nie powinny natomiast znaleźć się:
- surowe lub niedopieczone mięso,
- surowe ryby i sushi,
- sery pleśniowe z niepasteryzowanego mleka,
- mocno przypalone potrawy,
- duże ilości tłustych, peklowanych kiełbas i wędlin.
Kaszanka, kiełbasa i oscypek z grilla w ciąży – czy można je jeść?
W sezonie grillowym wiele przyszłych mam zastanawia się, czy kaszanka w ciąży, kiełbasa z grilla w ciąży oraz oscypek z grilla w ciąży są bezpieczne. Każdy z tych produktów można spożyć okazjonalnie, ale pod pewnymi warunkami.
Kaszanka i kiełbasa z grilla w ciąży powinny być zawsze dobrze dopieczone. Warto wybierać produkty dobrej jakości i nie spożywać ich zbyt często, ponieważ zawierają sporo tłuszczu i soli.
Jeśli chodzi o oscypek z grilla w ciąży, bezpieczny będzie produkt przygotowany z mleka pasteryzowanego i dokładnie podgrzany. Tradycyjne oscypki z niepasteryzowanego mleka mogą wiązać się z ryzykiem listeriozy, dlatego lepiej ich unikać.
Niezależnie od rodzaju produktu najważniejsze jest, aby potrawy z grilla były dobrze wypieczone, nieprzypalone i spożywane z umiarem jako element zbilansowanej diety.
A na deser możesz skusić się na tiramisu bez jajek oraz dodatku alkoholu.
Bibliografia:
Babycenter.com, https://www.babycenter.com.au/x553772/is-it-safe-to-eat-barbecued-food-during-pregnancy
Pmc.ncbi.nlm.nih.gov, https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3288524/
Washingtonian.com, https://washingtonian.com/2012/04/25/is-eating-barbecue-bad-for-pregnant-women/
Tagi: bezpieczne grillowanie, dieta w ciąży, grill w ciąży
Dodaj komentarz