Wada wzroku a ciąża – co warto wiedzieć?

Ciąża wpływa na cały organizm kobiety, także na narząd wzroku. U części przyszłych mam pojawia się suchość oczu, nieostre widzenie czy większa wrażliwość na światło. Większość tych zmian ma charakter przejściowy, jednak niektóre choroby okulistyczne wymagają regularnej kontroli. Czy wada wzroku jest wskazaniem do cesarskiego cięcia? Kiedy warto wykonać badanie wzroku w ciąży i zgłosić się do okulisty? Wyjaśniamy najważniejsze kwestie.

Wada wzroku a ciąża – czy wzrok w ciąży może się pogorszyć?

Ciąża wiąże się z licznymi zmianami zachodzącymi w organizmie kobiety, dlatego może wpływać również na narząd wzroku. Hormony oraz zatrzymywanie wody w organizmie sprawiają, że część kobiet zauważa przejściowe pogorszenie wzroku w ciąży, uczucie suchości oczu lub większą wrażliwość na światło. Zdarza się również, że pogarsza się komfort noszenia soczewek, ponieważ zmienia się krzywizna, jaką ma rogówka, a dotychczasowa soczewka kontaktowa przestaje dobrze przylegać. Takie dolegliwości zwykle ustępują po porodzie lub w ciągu kilku tygodni po porodzie.

Sama wada wzroku nie oznacza jednak automatycznie większego ryzyka powikłań. Znacznie ważniejszy jest ogólny stan oczu, obecność chorób okulistycznych oraz ewentualne zmiany w siatkówce. Dlatego każda przyszła mama, która zauważy nagłe problemy ze wzrokiem, powinna zgłosić się do specjalisty.

Problemy ze wzrokiem w ciąży – skąd się biorą?

Najczęstszą dolegliwością, z którą zgłaszają się kobiety w ciąży, jest zespół suchego oka. Zmiany hormonalne wpływają na skład filmu łzowego, dlatego oczy mogą piec, szczypać i sprawiać wrażenie podrażnionych. W okresie ciąży wiele kobiet rezygnuje także z noszenia soczewek kontaktowych, ponieważ soczewka powoduje dyskomfort lub uczucie obecności ciała obcego. Zdarza się również przejściowe pogorszenie ostrości widzenia, zwłaszcza w trzecim trymestrze ciąży. Niepokój powinny natomiast wzbudzić nagłe zaburzenia widzenia, błyski, mroczki czy ubytki pola widzenia. Takie objawy mogą świadczyć o chorobie oczu albo powikłaniach ciąży i wymagają pilnej konsultacji okulistycznej. W większości przypadków zmiany związane z ciążą są jednak odwracalne i ustępują po porodzie.

Zobacz również: Zez u niemowlaka: https://niebieskiepudelko.pl/zez-u-niemowlaka-i-noworodka/

Badanie wzroku w ciąży – kiedy udać się do okulisty?

Nie każda wada wzroku wymaga dodatkowych badań, jednak w niektórych sytuacjach badanie wzroku w ciąży jest szczególnie ważne. Dotyczy to kobiet z wysoką krótkowzrocznością, jaskrą, retinopatią cukrzycową czy przebytym odwarstwieniem siatkówki. Okulista może ocenić stan siatkówki, wykonać badanie dna oka i sprawdzić, czy zmiany zachodzące w trakcie ciąży nie wpływają na narząd wzroku. Na wizytę warto zgłosić się również wtedy, gdy pojawi się nagłe pogorszenie ostrości widzenia, błyski, mroczki lub ubytki pola widzenia. Wczesna diagnostyka pozwala szybko rozpoznać nagłe stany okulistyczne oraz wykluczyć powikłania mogące mieć wpływ na dalszy przebieg ciąży.

Wada wzroku a poród – kiedy możliwy jest poród naturalny?

Jeszcze kilkanaście lat temu uważano, że duża krótkowzroczność jest wskazaniem do wykonania cesarskiego cięcia. Obecnie wiadomo, że sama liczba dioptrii nie decyduje o sposobie rozwiązania ciąży. Znacznie ważniejszy jest stan siatkówki, obecność zmian zwyrodnieniowych oraz ryzyko odwarstwienia siatkówki. Dlatego sama wada wzroku a poród nie oznacza automatycznie, że poród naturalny jest przeciwwskazany. W wielu przypadkach kobieta może bezpiecznie urodzić porodem siłami natury, jeśli badanie okulistyczne nie wykazało niepokojących zmian. Ostateczną decyzję zawsze podejmuje lekarz prowadzący ciążę wspólnie z okulistą, uwzględniając stan zdrowia przyszłej mamy i przebieg ciąży.

Poród naturalny czy cesarskie cięcie przy wadzie wzroku?

Współczesne badania pokazują, że sama wada wzroku rzadko jest wskazaniem do cesarskiego cięcia. Decyzja o tym, czy wybrać poród naturalny czy cesarskie cięcie, zależy przede wszystkim od wyniku badania okulistycznego. Znaczenie ma ocena dna oka i siatkówki. Jeśli lekarz stwierdzi świeże pęknięcia, zaawansowane zmiany zwyrodnieniowe lub duże ryzyko odwarstwienia, może uznać, że konieczne jest wykonanie cesarskiego cięcia. W pozostałych przypadkach, zgodnie z aktualnymi zaleceniami i rekomendacjami Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego, sama krótkowzroczność nie stanowi przeciwwskazania do porodu drogami natury.

Pogorszenie wzroku po porodzie – czy zmiany są trwałe?

U większości kobiet pogorszenie wzroku po porodzie ma charakter przejściowy. Gospodarka hormonalna stopniowo wraca do stanu sprzed ciąży, dzięki czemu poprawia się nawilżenie oka i stabilizuje się ostrość widzenia. Z tego powodu okuliści często zalecają, aby z wymianą okularów korekcyjnych lub zmianą mocy soczewek wstrzymać się do zakończenia połogu, a u kobiet karmiących także do zakończenia karmienia piersią. Jeśli jednak pogorszenie widzenia utrzymuje się dłużej, pojawiają się błyski, ubytki pola widzenia lub inne niepokojące objawy, należy ponownie udać się do okulisty. Taka kontrola pozwala ocenić, czy zmiany były związane wyłącznie z ciążą, czy wymagają dalszej diagnostyki i leczenia.

Jaka wada wzroku w ciąży wymaga większej uwagi?

Nie każda wada wzroku zwiększa ryzyko powikłań w czasie ciąży. Szczególnej kontroli wymagają jednak kobiety z wysoką krótkowzrocznością, jaskrą, retinopatią cukrzycową oraz przebytym odwarstwieniem siatkówki. W takich przypadkach warto planować regularne wizyty u okulisty już na etapie przygotowań do ciąży lub jak najwcześniej po jej potwierdzeniu. Specjalista oceni stan oczu, wykona niezbędne badania i zdecyduje, czy przyszła mama powinna pozostawać pod stałą opieką okulistyczną. Dzięki temu łatwiej monitorować ewentualne zmiany oraz bezpiecznie zaplanować poród.

Bibliografia:

Pmc.ncbi.nlm.nih.gov, https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8667373/

Barraquer.com, https://www.barraquer.com/en/news/vision-changes-during-pregnancy-causes-care