Okres karmienia piersią rzadko kiedy upływa bez żadnych problemów zdrowotnych. Jak można leczyć mamę, nie szkodząc dziecku?
Od grypy i przeziębienia po infekcje dróg rodnych czy stany zapalne skóry – wszystko może przydarzyć się karmiącej mamie, zwłaszcza że odporność lubi płatać figle w tym okresie zmian hormonalnych. Przy każdym poważniejszym problemie przebiegającym z gorączką warto skontaktować się z lekarzem, inne, mniej poważne dolegliwości można konsultować bezpośrednio z farmaceutą.
Laktacyjny leksykon leków: co można brać w okresie laktacji?
Istnieją preparaty, które nie stwarzają zagrożenia dla dziecka karmionego piersią i mogą być brane przez młodą mamę bez większych obaw, oczywiście wyłącznie w dozwolonych dawkach. Należą do nich przede wszystkim:
- Preparaty przeciwbólowe na bazie paracetamolu i ibuprofenu;
- Leki na opryszczkę (acyklowir);
- Leki na nadkwasotę na bazie magnezu i aluminium,
- Leki z kofeiną;
- Cefalosporyny, erytromycyna, penicylina – uniwersalne antybiotyki;
- Clotrimazol i flucanozole – leki przeciwgrzybiczne;
- Kortykosteroidy takie jak prednisone;
- Krople do nosa zmniejszające obrzęk;
- Heparyna i warfaryna na rozrzedzanie krwi;
- Leki wziewne na astmę;
- Leki przeczyszczające;
- Loratadyna – leki przeciwalergiczny;
- Metyldopa – na nadciśnienie;
- Leki na niedoczynność tarczycy.
Zobacz również: karmienie piersią po cesarskim cięciu: https://niebieskiepudelko.pl/karmienie-piersia-po-cesarskim-cieciu/
Które leki są szczególnie niebezpieczne podczas karmienia piersią?
Nie wszystkie leki stosowane w okresie laktacji są bezpieczne. Część substancji leczniczych może w różnym stopniu przenikać do mleka matki, a ich działanie na organizm dziecka bywa nieprzewidywalne. Stopień przenikania leków do mleka zależy m.in. od ich stężenia we krwi, rozpuszczalności w tłuszczach i masy cząsteczkowej. Właśnie dlatego zawsze należy skonsultować leczenie z lekarzem lub doradcą laktacyjnym, a w razie wątpliwości zajrzeć do bazy leków LactMed lub publikacji Hale’a TW – „Medications and Mothers’ Milk”, w której klasyfikuje się preparaty według ryzyka laktacyjnego wg Hale’a.
Do grupy leków, których nie zaleca się stosowania w czasie laktacji, należą nie tylko silne leki przeciwnowotworowe, ale także niektóre antydepresanty, hormony i środki dermatologiczne. Oprócz wymienionych wcześniej preparatów szczególną ostrożność należy zachować przy:
- Doksepinie – stosowanej w leczeniu depresji i zaburzeń snu, która może powodować senność u niemowlęcia;
- Bromokryptynie – dawniej używanej do hamowania laktacji, obecnie odradzanej z powodu ryzyka zaburzeń krążenia;
- Metotreksacie – leku immunosupresyjnym, który może uszkadzać komórki rozwijającego się organizmu;
- Tetracyklinach – antybiotykach odkładających się w szkliwie i kościach dziecka;
- Lit i inne leki normotymiczne – które mogą powodować poważne działania niepożądane neurologiczne;
- Leki z jodem – mogą zaburzać funkcjonowanie tarczycy dziecka;
- Środki przeciwhistaminowe pierwszej generacji, takie jak prometazyna, które przenikają do mleka i powodują nadmierną senność;
- Preparaty ziołowe zawierające żywokost, pieprz metystynowy (Kava) czy ekstrakty z ogórecznika, które mają nieprzewidywalne działanie toksyczne.
Niektóre z tych substancji mogą hamować laktację lub zmieniać smak mleka kobiecego, co zniechęca niemowlę do ssania. Właśnie dlatego każda matka karmiąca powinna znać zasady bezpiecznej farmakoterapii w okresie laktacji i nie sięgać po leki bez wiedzy specjalisty.
Według Committee on Drugs (American Academy of Pediatrics) oraz przeglądu „The Transfer of Drugs and Other Chemicals into Human Milk”, większość leków w okresie karmienia piersią wymaga indywidualnej oceny. Nawet pozornie łagodne preparaty dostępne bez recepty mogą być niewskazane, jeśli istnieje ryzyko wystąpienia działań niepożądanych u dziecka. W razie potrzeby lekarz może zaproponować alternatywne leczenie lub krótkotrwałe przerwanie karmienia – tak, aby zachować bezpieczeństwo i zdrowie mamy oraz dziecka.
Sprawdź również: wkładki laktacyjne: https://niebieskiepudelko.pl/wkladki-laktacyjne/
Leki a karmienie piersią: antybiotyki, paracetamol, ibuprofen
W czasie laktacji wiele kobiet zastanawia się, czy może bezpiecznie sięgnąć po leki przeciwbólowe lub antybiotyki. Wbrew obawom, większość leków dostępnych na rynku jest bezpiecznie stosowana w określonych dawkach, jednak zawsze warto skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą. Kluczowe znaczenie ma stężenie leku we krwi matki i jego przenikanie do mleka kobiecego, które może różnić się w zależności od danej substancji.
Paracetamol i ibuprofen to leki przeciwbólowe i przeciwgorączkowe, które można przyjmować w czasie laktacji – są dobrze przebadane, a ryzyko wystąpienia działań niepożądanych u dziecka jest znikome. Należy jednak zachować umiar i przestrzegać dawek z ulotki. Paracetamol ma krótki okres półtrwania, dlatego jego stężenie w mleku matki jest niewielkie, natomiast ibuprofen dodatkowo działa przeciwzapalnie i nie wpływa na proces laktacji.
W przypadku infekcji bakteryjnych lekarz może przepisać antybiotyki uznane za bezpieczne w okresie karmienia. Zazwyczaj są to penicyliny, cefalosporyny lub erytromycyna. Należy jednak unikać takich substancji jak amiodaron, doksepina czy niektóre leki przeciwnowotworowe, które przenikają do mleka i mogą być groźne dla organizmu dziecka.
Jeśli istnieje konieczność podania leku, który nie jest rekomendowany w okresie karmienia, lekarz może zalecić tymczasowe odciąganie pokarmu, aby utrzymać ilość leku w organizmie matki na bezpiecznym poziomie i umożliwić późniejsze wznowienie karmienia dziecka.
Czy trzeba odstawić dziecko od piersi?
Pamiętaj, abyś ilekroć jesteś u lekarza i dostajesz leki, informowała go, że karmisz. Zwykle można wybrać takie medykamenty, które nie będą szkodliwe dla dziecka. Jeżeli jednak nie ma takiej możliwości, należy zaprzestać przystawiania dziecka na czas przyjmowania leku i podawać mleko modyfikowane. Można w tym czasie odciągać pokarm, aby jego ilość nie zmniejszała się i by po zaprzestaniu leczenia ponownie dostarczyć swemu maleństwu to, co dla niego najlepsze. Zawsze pytaj lekarza, po jakim czasie od przyjęcia ostatniej dawki leku możesz znów karmić.
Choroba matki a karmienie piersią
W przypadku chorób infekcyjnych nie ma potrzeby zaprzestawania karmienia piersią. Dziecko styka się z tymi samymi drobnoustrojami co matka (wszak większość czasu przebywa z nią lub w tym samym środowisku), więc i tak może u niego wystąpić podobna infekcja. U noworodka i niemowlęcia układ obronny organizmu (układ immunologiczny) nie jest jeszcze w pełni wykształcony i sprawny. Natomiast w pokarmie matki znajdują się liczne substancje wytwarzane przez matkę po kontakcie z zakażeniem, chroniące dziecko przed drobnoustrojami, z którymi ona się zetknęła.
Nieco inaczej przedstawia się sprawa z kobietami przewlekle chorymi, przyjmującymi stale leki. Jeżeli jesteś w takiej sytuacji, rozważ z lekarzem wpływ karmienia na postęp choroby, a także działanie stosowanych leków na dziecko.
Leki i karmienie piersią – FAQ
Jakich leków nie można podczas karmienia piersią?
Nie należy przyjmować leków przeciwnowotworowych, hormonalnych, psychotropowych ani tych, które silnie przenikają do mleka, jak amiodaron, doksepina czy bromokryptyna.
Po jakim czasie od zażycia leku można karmić piersią?
Czas karmienia po przyjęciu leku zależy od jego rodzaju i okresu półtrwania – najlepiej ustalić go z lekarzem lub farmaceutą.
Gdzie sprawdzić, czy można brać lek przy karmieniu piersią?
Informacji można szukać w bazach LactMed, Centrum Nauki o Laktacji lub w publikacji Hale’a „Medications and Mothers’ Milk”.
Co wyklucza karmienie piersią?
Karmienie wykluczają ciężkie choroby zakaźne matki, leczenie cytostatykami lub lekami silnie toksycznymi dla dziecka.
Bibliografia:
https://www.drugs.com/drug-safety-breastfeeding.html
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4657301/
Tagi: karmienie piersią, leki w ciąży
Dodaj komentarz