Niebieskie Pudełko Przedszkole Nauka i zabawa Nauka i rozwój Jak rozwija się język u dziecka w wieku przedszkolnym?

Jak rozwija się język u dziecka w wieku przedszkolnym?

W zasadzie w wieku 5-6 lat prawie wszystkie normalnie rozwijające się dzieci opanowują podstawową gramatykę i wymowę języka ojczystego. Jeśli jednak zaobserwujemy słuchając jak mówi nasze dziecko niechlujny sposób wysławiania tzn. zniekształcanie niektórych głosek lub słów, „połykanie” końcówek wyrazów, zbyt szybkie mówienie, niezrozumiałe, wtręty zbędnych dźwięków, chaotyczne opowiadanie, krzykliwe lub przeciwnie ciche i niewyraźne mówienie z pewnością takim stanem należy się zainteresować. Czasami będzie konieczna pomoc logopedy, wizyta w poradni ortofonicznej. Trzeba pomóc dziecku. Prawidłowa wymowa i komunikowanie się jest bardzo ważne nie tylko ze względu na opanowywanie czytania i pisania (rozwój słuchu fonematycznego) – ważnego zadania rozwojowego ale wiąże się również z akceptacją dziecka przez grono rówieśników. Jeśli nie będzie mogło się z nimi porozumieć (bo mówi niewyraźnie, cicho itp.) będzie się czuło odrzucone przez grupę lub samo zacznie stronić od kolegów.

Pamiętajmy, iż dziecko w tym wieku cały czas jest aktywnym badaczem i konstruktorem swojego systemu językowego. Wzbogaca swój słownik. Zawiera on na ogół ok. 15 tys. wyrazów (przy czym obserwuje się duże zróżnicowanie w obrębie czynnego i biernego słownika dzieci). Cały czas dzieci uczą się nowych słów, kształtują świat pojęć. Niektórych słów łatwiej jest się im uczyć innych trudniej (np. ze względu na wieloznaczność słowa zamek). Jest to jeszcze czas, gdy dziecko bawi się językiem tworząc neologizmy. Nadaje nazwy przedmiotom, ale wie że przedmioty mają swoje nazwy i poznaje ich rzeczywiste nazwy.

Dziecko uważnie słucha mowy dorosłych, skąd czerpie nie tylko słownictwo, ale wzorce porozumiewania się. Dorosły jest dla niego modelem w zakresie kompetencji językowych i komunikacyjnych. Ważne jest zatem co mówimy do dziecka i jak mówimy do dziecka. Zazwyczaj rodzice intuicyjnie dostarczają wsparcia w uczeniu się języka przez dziecko. Intuicyjnie poprawiają błędy językowe popełniane przez dzieci: poprzez dostarczanie rozszerzeń tzn. powtórzenie niepoprawnej wypowiedzi dziecka w formie poprawnej lub bardziej kompletnej), przetworzeń (powtórzenie wypowiedzi dziecka z zastosowaniem innej struktury: „chciałeś powiedzieć, że ….”), pytań wyjaśniających (sygnalizujących że nie do końca jasna jest intencja wypowiedzi dziecka i dziecko powinno jeszcze raz ją powtórzyć), poprzez używanie pytań podtrzymujących rozmowę: Kto? Co? Gdzie?, dostarczając dziecku okazji do mówienia i słuchania.

Język dziecka rozwijamy czytając z nim książki. Wzbogacamy w ten sposób słownictwo ale też dostarczamy wzorów konstrukcji zdaniowych. O przeczytanych książkach starajmy się rozmawiać z dzieckiem. Rozmowa jest ważnym aspektem rozwoju językowego dziecka. Rozszerza wiedzę dziecka o świecie, jego zainteresowania, pozwala na wymianę poglądów, poznanie stanowiska dziecka i dorosłego, pogłębia refleksję, pobudza do przemyśleń. Nie tylko mówimy do dziecka, ale przede wszystkim starajmy się z nim rozmawiać, nauczmy go być partnerem w rozmowie. W rozmowie dziecko zadaje pytania na które staramy się odpowiedzieć, nie zbywajmy go : daj mi spokój, później ci powiem, dowiesz się jak będziesz duży. Tematy do rozmowy czasami nasuwają się same, podczas spaceru, w trakcie oglądania filmu. Dobrze przeprowadzona rozmowa kształtuje pojęcia u dziecka, rozwiewa wątpliwości. Ukazuje to następująca sytuacja: „Kiedyś przechodząc obok pomnika Kopernika usłyszałam, jak chłopiec w wieku lat około 6 powiedział do idącej z nim mamy: „Czy jak będę duży, też będę miał pomnik? Mądra matka nie skwitowała pytania krótką odpowiedzią, ale zapytała: „No zastanów się, pomyśl chwilkę, czy wszystkim ludziom stawia się pomniki” Nie, nie wszystkim” – powiedział chłopiec. „A jak sądzisz, jakim ludziom wznosi się pomniki? Przypomnij sobie pomniki, które oglądaliśmy podczas spacerów”. Już wiem –wykrzyknął chłopczyk. – Stawia się pomniki takim ludziom, którzy zrobią jakiś wielki wynalazek albo napiszą mądre książki, albo, albo są bardzo dzielni na wojnie…”’ „Kiedy więc ty byś mógł mieć pomnik”” Jakbym też zrobił jakiś wielki wynalazek albo coś ważnego” – brzmiała odpowiedź” (Wilczkowa M. (1979, s.12). Nie bójmy się z dziećmi rozmawiać o ważnych życiowych sprawach. Powoli włączajmy dziecku do dyskusji rodzinnych: a ty co o tym sądzisz? Nauczmy dziecko słuchać co mówią inni i sami uważnie słuchajmy kiedy mówi do nas. Zaobserwujemy, że w rozmowie z partnerem dzieci starają się podtrzymać wątek rozmowy, budować zdania niejednoznaczne, przemawiać grzecznie i przekonywująco. Słuchajmy o czym rozmawiają z rówieśnikami. Czasami słyszymy niepokojące interpretacje. Wróćmy do tego tematu w rozmowie z dzieckiem.

Twoje korzyści z rejestracji

  • Udział w Niebieskim Konkursie
  • Darmowe e-booki
  • Darmowe szkolenia online
  • Newsletter z poradami na 34 tygodnie ciąży i 12 miesięcy życia dziecka
  • Oferty i zniżki dopasowane do Ciebie
  • Wymiana doświadczeń na Forum
ZAREJESTRUJ SIĘ

Zobacz również

Skomentuj jako pierwszy

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Forum

Forum

Pakiety

Pakiety

Placówki