Oddychanie podczas porodu to jedna z niewielu rzeczy, na którą masz realny wpływ w trakcie akcji porodowej. Prawidłowe oddychanie pomaga lepiej dotlenić organizm mamy i dziecka, rozluźnić mięśnie, złagodzić ból porodowy oraz świadomie współpracować z ciałem podczas skurczów. Warto przygotować się do porodu, ćwicząc techniki oddechowe jeszcze przed wyjazdem na salę porodową.
Dlaczego oddychanie w czasie porodu wpływa na poród?
Podczas porodu mięśnie macicy intensywnie pracują przy każdym skurczu. Prawidłowe oddychanie sprzyja utrzymaniu odpowiedniego utlenowania organizmu mamy i dziecka oraz pomaga rodzącej lepiej radzić sobie z wysiłkiem związanym z porodem. Każdy skurcz macicy zwiększa zapotrzebowanie organizmu na tlen, dlatego spokojny, rytmiczny oddech wspiera pracę mięśni i ułatwia zachowanie energii.
Napięcie i strach sprawiają, że wiele kobiet odruchowo zaciska mięśnie i wstrzymuje oddech podczas skurczów. To naturalna reakcja na ból, jednak może utrudniać rozluźnienie mięśni dna miednicy oraz zwiększać odczuwanie napięcia. Kobieta, która świadomie kontroluje oddech, łatwiej zachowuje spokój i współpracuje z własnym ciałem.
Dodatkowo świadome oddychanie daje punkt skupienia. Zamiast walczyć ze skurczem, koncentrujesz się na spokojnym wdechu i wydechu, co pomaga ograniczyć stres i lepiej przejść przez kolejne etapy porodu.
Oddychanie przeponowe – jak prawidłowo oddychać?
Oddychanie przeponowe, nazywane również oddychaniem torem brzusznym, to technika, którą warto opanować jeszcze przed porodem. Przepona jest głównym mięśniem oddechowym. Podczas prawidłowego wdechu obniża się, dzięki czemu płuca mogą wypełnić się większą ilością powietrza.
Większość dorosłych na co dzień oddycha głównie górną częścią klatki piersiowej. Taki sposób oddychania jest płytszy i mniej efektywny. Wiele osób oddycha przede wszystkim torem piersiowym, dlatego przed porodem warto nauczyć się oddychać przeponowo. Oddychanie przeponą pozwala lepiej wykorzystać pojemność płuc i ułatwia zachowanie spokojnego rytmu oddechu podczas skurczów.
Jak ćwiczyć oddychanie przeponowe? Połóż jedną rękę na klatce piersiowej, a drugą na brzuchu. Weź powolny, głęboki wdech nosem. Ręka znajdująca się na brzuchu powinna wyraźnie się unieść, natomiast ręka na klatce piersiowej powinna pozostać niemal nieruchoma. Następnie powoli wypuść powietrze ustami. Brzuch stopniowo opada. To właśnie oddychanie przeponowe.
Warto ćwiczyć ten sposób oddychania codziennie przez kilka minut, aby w czasie porodu stał się naturalnym odruchem.
Zobacz również: Jak przeć przy porodzie: https://niebieskiepudelko.pl/jak-przec-przy-porodzie/
Techniki oddychania podczas porodu w pierwszej fazie – skurcze rozwijające
Pierwsza faza porodu to czas rozwierania szyjki macicy. Skurcze stają się stopniowo coraz silniejsze i częstsze. Na początku mogą pojawiać się co 10–15 minut, a pod koniec tej fazy nawet co 2–3 minuty. Właśnie wtedy odpowiedni oddech odgrywa szczególnie ważną rolę.
Technika oddechu miarowego. Gdy rozpoczyna się skurcz, weź spokojny wdech przez nos, licząc do czterech. Następnie powoli wydychaj powietrze ustami, licząc do sześciu lub ośmiu. Wydech powinien być dłuższy niż wdech. To właśnie on pomaga rozluźnić ciało. Powtarzaj ten rytm przez cały czas trwania skurczu, a pomiędzy skurczami wracaj do swobodnego oddychania.
Regularny rytm wdechu i wydechu pomaga przejść przez szczyt skurczu bez odruchowego wstrzymywania oddechu. Jeśli zauważysz, że zaczynasz napinać mięśnie lub zatrzymywać oddech, spróbuj świadomie wydłużyć wydech i ponownie skupić się na spokojnym oddychaniu.
Unikaj hiperwentylacji. Zbyt szybkie i płytkie oddychanie może doprowadzić do hiperwentylacji. Jej objawami mogą być zawroty głowy, mrowienie dłoni i okolicy ust oraz uczucie oszołomienia. Jeśli pojawią się takie dolegliwości, zwolnij oddech i skoncentruj się na długim, spokojnym wydechu.
Zobacz również: Ochrona krocza podczas porodu: https://niebieskiepudelko.pl/ochrona-krocza-podczas-porodu/
Oddech w trakcie porodu – faza przejściowa
Faza przejściowa to najbardziej intensywny etap pierwszej fazy porodu. Skurcze są wtedy bardzo silne, częste i długie, a szyjka macicy osiąga pełne rozwarcie. Wiele kobiet zaczyna odczuwać potrzebę parcia, choć nie zawsze jest to odpowiedni moment na aktywne parcie.
W tej fazie pomocne może być krótkie, rytmiczne oddychanie, które pozwala przejść przez skurcz bez przedwczesnego parcia. Niektórym kobietom pomaga rytm określany jako „he-he-ho” – dwa krótsze wydechy i jeden dłuższy. Nie jest to jednak jedyna prawidłowa technika. Najważniejsze jest utrzymanie spokojnego, kontrolowanego oddechu oraz stosowanie się do wskazówek położnej.
Położna poinformuje Cię, kiedy nadejdzie właściwy moment na rozpoczęcie parcia.
Oddychanie w II fazie porodu – czas parcia
W drugiej fazie porodu pojawia się silny, naturalny odruch wypierania dziecka. W tym momencie sposób oddychania ponownie się zmienia.
Najbardziej fizjologiczne jest parcie podczas wydechu. Rodząca podąża za naturalnym odruchem parcia, wydychając powietrze i często wydając przy tym dźwięk. Zamiast długo wstrzymywać oddech, parcie odbywa się w rytmie kolejnych wydechów, kilka razy podczas jednego skurczu.
Styl parcia może różnić się u poszczególnych kobiet i zależy od przebiegu porodu oraz wskazówek położnej. Najważniejsze jest, aby podążać za naturalnym odruchem organizmu.
Parcie metodą Valsalvy, polegające na głębokim wdechu i długim wstrzymaniu oddechu podczas parcia, jest techniką kierowaną. Stosuje się ją wyłącznie w określonych sytuacjach medycznych i zgodnie z zaleceniami położnej lub lekarza. Wiąże się z większym wzrostem ciśnienia w klatce piersiowej i jamie brzusznej oraz większym wysiłkiem mięśni. Długotrwały bezdech podczas fizjologicznego porodu nie jest zalecany, chyba że położna lub lekarz zdecydują inaczej ze wskazań medycznych.
Gdy główka dziecka jest już widoczna, położna może poprosić o delikatniejsze parcie lub chwilowe powstrzymanie się od parcia. Spokojne, kontrolowane wydechy pozwalają tkankom krocza stopniowo się rozciągać i mogą zmniejszyć ryzyko urazu. W tym momencie warto być skoncentrowanym na wydychaniu powietrza i zaufać wskazówkom osoby prowadzącej poród.
Jak przygotować się do porodu – ćwiczenia oddechowe
Szkoła rodzenia to dobre miejsce, aby poznać i przećwiczyć techniki oddychania podczas porodu pod okiem specjalisty. Położna lub fizjoterapeuta uroginekologiczny mogą pokazać prawidłowy sposób oddychania przeponowego i pomóc dopasować go do indywidualnych potrzeb przyszłej mamy.
Ćwiczenia oddechowe są polecane kobietom w ciąży, o ile ciąża przebiega prawidłowo i lekarz nie zaleci inaczej. Każda ciężarna może uczyć się technik oddechowych we własnym tempie.
Praktyczne wskazówki na co dzień:
- ćwicz oddychanie przeponowe codziennie przez 5–10 minut,
- podczas ćwiczeń wybieraj wygodną pozycję siedzącą lub leżącą,
- wydłużaj wydech zawsze wtedy, gdy czujesz napięcie lub stres,
- ćwicz spokojny rytm oddechu również poza ciążą, aby stał się naturalnym nawykiem,
- omów z położną swoje oczekiwania dotyczące prowadzenia porodu i sposobu oddychania.
Jeśli przygotowujesz plan porodu, warto uwzględnić w nim również preferowane techniki oddychania i omówić je wcześniej z położną.
Aby wypracować prawidłowy rytm oddechu, warto wykonywać proste ćwiczenia oddechowe każdego dnia. Dzięki temu podczas porodu łatwiej wrócić do spokojnego oddychania nawet w najbardziej wymagających momentach.
Znajomość technik oddechowych nie sprawi, że poród będzie całkowicie bezbolesny. Może jednak pomóc lepiej radzić sobie ze skurczami, zachować spokój i świadomie współpracować z własnym ciałem na każdym etapie porodu.
Bibliografia:
Americanpregnancy.org, https://americanpregnancy.org/giving-birth/patterned-breathing/
Pmc.ncbi.nlm.nih.gov, https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9822559/
Tagi: ćwiczenia dla ciężarnych, oddychanie podczas porodu, oddychanie torem przeponowym
Dodaj komentarz